Ik deel graag de documentaire Het kind en het badwater (2024) van Johannes Kooreman. Het gaat over jonge kinderen in het onderwijs die het beste gedijen door ze vrij te laten spelen en ze niet vanuit opgelegde doelen dwingend stuurt.
Helma Brouwers, pedagoog en onderwijskundige zegt hierin het volgende: “Kinderen ontwikkelen van heel concreet naar steeds abstracter die moet je daarin volgen. Zeker niet denken dat het gaat om doelen halen – wat nou eenmaal maatschappelijk van belang is (schoolse vaardigheden)- in plaats van wat je ziet wat kinderen belangrijk ziet vinden. Dan ben je niet goed bezig. Jonge kinderen daarbij werk je heel concreet wat op dat moment van belang is, door daar op aan te sluiten bij het kind”.
Fascinaties van kinderen
“Op dit moment is de directe instructie methode heel populair in het onderwijs. Als ik 26 keer herhaal, dan kunnen ze het. Je kunt ze op leren zitten en pootjes leren geven. Dat kan allemaal, maar of de motivatie er dan nog is, is de vraag. Wanneer gaat het leren een stuk sneller? Het moet betekenis hebben en dicht blijven bij waar kinderen zelf fascinaties voor hebben”.
Speelachterstand
“Kleuters zijn uit zichzelf in staat dat te doen wat goed voor ze is. En thuis is het ook heel stimulerend, maar juist daar waar het niet zo goed gaat moet het onderwijs compenseren. Door de kinderen te leren om te spelen. Kinderen die niet kunnen spelen hebben een speelachterstand. Daar maak ik mij grotere zorgen om dan om een taalachterstand, want met spelen doen ze ervaringen op. Dan is het heel concreet als ik zelf een ziekenhuis heb gecreëerd en ik ben zelf de dokter en dan spelen kinderen daarover. Daar komen woorden bij, daar komt rekenen bij. Er komt van alles aan te pas maar op een concrete betekenisvolle manier”.
Responsief
Laura Batstra, hoogleraar orthopedagogiek geeft aan dat veel leerkrachten graag onderzoek willen naar een kind: “Ze denken dat dat hen gaat vertellen wat er aan de hand is. Het is een misvatting te denken dat een label als ADHD, ADD of ODD dat verklaart waarom dingen niet goed lopen of waarom prestaties achterblijven. Die misvatting is echt heel erg hardnekkig. Je kan gedrag ADHD noemen, maar dan weet je nog niet waardoor die concentratie problemen zijn ontstaan. Het kan door slaapgebrek of problemen thuis, trauma in de achtergrond, aanleg, overvraging of ondervraging. Je weet het niet, maar de behandeling blijft hetzelfde namelijk dat je responsief moet zijn naar kinderen en dat je goed moet opletten of hij niet teveel prikkels krijgt, wat hij wel en niet nodig heeft. Dat is een heel goed advies voor alle ouders en leerkrachten. Dat is absoluut nodig voor sommige kinderen, maar prettig voor alle kinderen. Laten we daarop inzetten. Laten we oog hebben voor de noden van alle kinderen.
Het is zeer de moeite waard om de documentaire zelf te bekijken, omdat er nog meer waardevolle dingen in benoemd worden:
Recente reacties