“De muskieten vallen van het dak”, zegt ze (5 jaar) als ze binnenkomt. Ik heb nog nooit steekmuggen zien vallen, maar het zou kunnen bij deze hoge temperaturen van boven de 30 graden. Mijn spelkamer heeft vandaag letterlijk de deur open staan en ik heb op voorhand voor de liefhebbers ‘waterspel’ klaar staan. Het gaat de laatste weken niet zo lekker met haar. Er is een terugval naar jonger gedrag. Zo plast ze overdag weer in haar broek. De alleenstaande moeder heeft het zelf op het moment zwaar (psychische ballast). En op school is de vaste kleuterjuf al geruime tijd uitgevallen. Elke ochtend voert moeder een strijd om haar dochter naar school te krijgen. Dat is bij elkaar wel erg veel. Bij mij komt ze spelen en even bijtanken (co-regulatie). We werken met moeder en meerdere hulpverleners samen in dit traject waarbij ik hier een fragment vanuit een spelsessie deel.
Chaotisch spel
Ik zie afgelopen weken parallel aan de onrust in het dagelijkse leven, onrust in haar spel. Het uit zich in chaotisch spel, waarin zij zich verliest als ik haar niet help. Veel speltherapeuten noemen wat je dan ziet in de spelkamer ‘het lijkt wel of er een bom is ontploft’. Alles wordt uit kasten gehaald en komt in bergen overal te liggen. Wat die zogenaamde ontplofte bom betekend is voor elk kind weer anders. Bij dit meisje valt ze van de ene associatie in de andere, komt er geen spelverhaal tot stand, ze kan niet kiezen, niet ordenen en loopt als een soort ‘kip zonder kop’ rond (niet afgestemd op zichzelf, mij of haar omgeving). Het lukt mij dan met hard werken via de therapeutische relatie wel om haar te reguleren. Maar vandaag is het anders.
Aandacht vasthouden
Ze wil graag met het Playmobil zwembad met water spelen. Eerst gaan de Playmobil kinderen van de glijbaan af. De moeder gaat op het ligbed liggen. Er gaat speelgoed in het zwembad voor de kindjes. Ze krijgt vervolgens verschillende ideeën die ze wil toevoegen, zoals honden en poezen die het pierenbad in gaan. En nog meer ideeën die ze ook wil uitvoeren met het ziekenhuis, paarden, etc. Maar deze dingen komen er vandaag niet van. Er ontstaat een spel waarbij ze volledig haar aandacht kan vasthouden. Water heeft vaak een regulerende functie en zorgt voor meer rust. Het kan staan voor troost, emotionele verwerking, af laten vloeien van spanning, teruggaan naar gevoel van veiligheid en geborgenheid. Ze voelt en spettert. Ze ziet mini servies liggen en het spel krijgt een wending. Het waterspel zorgt voor verwondering, want ze kan er nu alsof-echt mee koken. En dat is wat ze voor mij doet.
Ik sta in brand
Terwijl ze ‘kookt’ en mini kopjes water schept en met mini lepeltjes water, roert, schudt, vult bordjes en bakjes, laat leeglopen. Ze zit te neuriën. Ook lacht ze van oor tot oor. We zijn afgestemd. Dit is genieten. Als ze begint met koken maakt ze aardbeiensoep voor mij. Ik heb nog nooit aardbeiensoep op en het is heerlijk. Ze geniet ervan als ze mij eten geeft en ik dat opeet en dan mijn expressie op mijn gezicht laat zien. Ze bekijkt me aandachtig. Het koken voor mij kan gezien worden als behoefte aan verbinding, zorg geven & ontvangen, experimenteren met invloed van de ander. Ook probeert ze via het spel gevoelens te ordenen. Ik krijg weer een bordje. Ze waarschuwt me dat deze heel pittig is! En hoopt daarmee dat ik de juiste expressie geef. Ik sta natuurlijk in brand! En dan moet ik van haar om water vragen.
Ik krijg op mijn kop
Ik krijg vervolgens als tegenspeler verschillende instructies. Als ze chocola heeft moet ik dat stiekem opeten. Ze verstopt het zogenaamd in de douche van het zwembad en geeft als instructie dat ik er niet aan mag komen. Ik speel uiteraard dat ik het stiekem opeet. Ze moet vreselijk lachen over hoe ik het probeer te verbergen en te ontkennen. Ik heb niks op namelijk en wat is die chocolade lekker! Dan krijg ik op m’n kop, want ik had het niet mogen pakken. Ze had me dat nog zo gezegd! Dan maakt ze radijsjes voor mij klaar twee op een bordje. En ze geeft mij de instructie dat ik niet van radijsjes hou. “Iiieuwww”, roep ik, “ik wil dat niet”. Zij speelt de ouderrol en zegt stellig: “jij moet gezonde radijsjes eten!!!” en vervolgt: “dat is niet eerlijk, hè?”
Snoepjes pizza
Dan krijg ik weer op mijn kop, want ik moet met bestek eten. Het mag niet met m’n handen. Ik moet zeggen: “mag ik koffie?” En als ik dat zeg, zegt ze: “nee, ik maak iets anders voor je” en ze schudt meewarig haar hoofd. Ze schenkt drinken in, maar ik mag het nog niet opdrinken. Dan probeer ik het wel te doen, maar dan krijg ik wederom op m’n kop. En nu is het tijd voor pizza. Ze vraagt wat ik op m’n pizza wil en ik noem salami. Ze zegt, “ik heb een beter idee. Ik maak voor jou een voor mij een pizza met lekkere snoepjes er op”. Samen eten we de onzichtbare pizza op. Ze huppelt de spelkamer uit. Een paar dagen daarna hoor ik van moeder dat dat de nachten weer beter gaan en de plasongelukjes minder voorkomen.
Recente reacties