Het is weekend. Ik zit achter de naaimachine en kijk terug op mijn week. Ik ben van twee herbruikbare boodschappentassen een nieuwe tas aan het maken, want er is een bredere bodem nodig. Zodoende past een specifieke bak met speelgoed gemakkelijk in de tas voor op de dagen dat ik speltherapie op school geef. Door zo praktisch en met de handen bezig te zijn, maak ik mijn hoofd leeg. Dat is voor een speltherapeut wel nodig. Zo dwarrelt het begrip ‘bredere bodem’ door mijn gedachte.
Bezuinigingen op de jeugdzorg
In de gemeente Apeldoorn wordt er te veel geld uitgegeven aan jeugdzorg. Op de dag dat jeugdzorgaanbieders zich kunnen inschrijven voor de nieuwe aanbesteding van 2026, komt er een nieuw voorstel met pakket aan bezuinigingsmaatregelen binnen. De eerste twee fasen van bezuinigingen blijken nog onvoldoende. Op dit aanvullende voorstel moet nog gestemd worden. Maar in dat voorstel staat speltherapie (vaktherapie) onder druk, waarbij het aanbod voor een groot deel (50%) van hulpvragen zal worden wegbezuinigd.
Speltherapie niet onderschatten
Het is begrijpelijk dat een aantal zaken anders geregeld moeten worden om zorg betaalbaar te houden. Maar het wegbezuinigen van speltherapie (vaktherapie) gaat hier niet helpend in zijn. Speltherapie is een specialistische vorm van behandeling die niet moet worden onderschat. Kinderen praten wel, maar kunnen doorgaans niet praten over de stress die zij ervaren. Ze hebben geen idee waar het mee samenhangt, omdat zij cognitief nog niet zover zijn ontwikkeld. Of omdat het veel te direct is en te dichtbij komt. Zij uiten dit in gedragingen waarvan het niet werkt dit met sancties of beloningen ‘de kop in te drukken’. Wat kinderen wel doen is spelen. Spel is de taal van het kind.
Bredere bodem
Kijkend naar de uitdrukking van een ‘bredere bodem’ creëren binnen speltherapie, dan staat dit voor het creëren van een veilig fundament. Het symboliseert de psychische ruimte en ondersteuning waar een kind zich veilig voelt. Veilig om emoties, ervaringen en problemen samen met de speltherapeut te verkennen. Met aandacht voor dieper gewortelde hechtingservaringen. Psychoanalyticus D. Winnicott heeft het over de ‘holding environment’ die cruciaal is voor de emotionele ontwikkeling van het kind. Psycholoog en pionier speltherapie Axline geeft aan dat een kind zijn innerlijke belevingswereld pas durft te laten ontstaan als die veiligheid in die brede bodem er is. De veiligheid ontstaat aan de hand van de therapeutische relatie.
Erger voorkomen
In het voorstel van de gemeente Apeldoorn mogen bepaalde hulpvragen niet meer worden behandeld en wil men deze met goedkopere inzet oplossen. Voorbeelden hiervan zijn faalangst- en emotieregulatieproblematiek. Als je niet onderzoekt wat de oorzaak is – en dat is bij iedereen verschillend – dan lost er niks op. Sterker nog, de problemen gaan stapelen en worden op termijn alleen maar erger. Zoeken naar die lagen en oorzaken is specialistisch werk. Dat kun je niet verwachten van mensen, zoals een buurvrouw of de vrijwilliger bij de sportvereniging. Dit zijn absoluut zeer belangrijke mensen. Voor het ervaren van positieve relaties, leren van vaardigheden, plezier maken en activiteiten doen. Maar zij kunnen een therapeut niet vervangen.
Hoorzitting
Bij de hoorzitting van donderdag 26 juni in de afgelopen week hebben twee collega-speltherapeuten en ik gereageerd op het voorstel van de nieuwe bezuinigingsmaatregelen. Ieder met een eigen verhaal. Hier kun je mijn ingesproken boodschap terugkijken.
Het terugdringen van kosten in jeugdzorg is een complex probleem. Apeldoorn is een grote stad waar veel gebeurt. Daar waar een kind hulp nodig heeft is doorgaans meer aan de hand wat aandacht verdient om de gezinnen sterker te maken. Ik hoop dat straks in september de juiste keuzes gemaakt worden. Niet alleen gebaseerd op financiële keuzes maar ook dat de inhoud van behandelingen en de resultaten goed worden meegenomen.
Recente reacties